Palestine: Từ mái vòm vàng Jerusalem đến biển đổ nát ở Gaza

Hai khung hình, hai thế giới

Có những đoạn phim không cần tiếng khóc vẫn khiến người xem lặng đi.

Khung hình đầu tiên mở ra dưới ánh nắng rực rỡ. Giữa những mái nhà cổ kính của Jerusalem, mái vòm vàng của Đền Vòm Đá nổi bật như một điểm sáng giữa vùng đất đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử. Thành phố hiện lên bình yên, đông đúc và đầy sức sống.

Rồi hình ảnh bất ngờ thay đổi.

Không còn những mái nhà nguyên vẹn hay con đường nối tiếp nhau đến tận đường chân trời. Trước mắt người xem là Gaza với những tòa nhà bị xé toạc, những khối bê tông chồng chất và các khu phố chỉ còn lại trong ký ức.

Hai đoạn phim không ghi lại cùng một thành phố và cũng không phải hình ảnh trước – sau của một địa điểm cụ thể. Một đoạn quay Thành cổ Jerusalem; đoạn còn lại được chia sẻ với nhãn Gaza. Nhưng khi được đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một sự đối lập khiến người xem khó có thể thờ ơ: vẻ đẹp của cuộc sống và hậu quả khủng khiếp mà chiến tranh để lại.

Mái vòm vàng giữa vùng đất của lịch sử

Jerusalem mang ý nghĩa đặc biệt đối với Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo. Theo UNESCO, Thành cổ Jerusalem có khoảng 220 công trình lịch sử; trong đó Đền Vòm Đá, được xây dựng từ thế kỷ thứ bảy, là một trong những kiến trúc nổi bật nhất.

Nhưng phía sau những công trình được cả thế giới biết đến vẫn là cuộc sống đời thường của con người.

Ở đó từng có tiếng bước chân trên những con đường cổ; có những khu chợ mở cửa vào mỗi buổi sáng; có trẻ em đến trường và những gia đình trở về nhà khi thành phố lên đèn. Những điều tưởng như rất bình thường ấy lại trở thành ước mơ xa xỉ khi chiến tranh xuất hiện.

Bởi một thành phố không chỉ được tạo nên từ bê tông, đá và những công trình nổi tiếng. Thành phố còn được tạo nên từ ký ức, tình thân và cảm giác an toàn của những người đang sống bên trong nó.

Khi khung hình chỉ còn màu xám

Ngày 7/10/2023, Hamas cùng các nhóm vũ trang Palestine tiến hành các cuộc tấn công tại Israel. Sau đó, Israel mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Dải Gaza. Cuộc xung đột kéo dài đã để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với dân thường và cơ sở hạ tầng.

Trong đoạn phim thứ hai, những tòa nhà cao tầng chỉ còn trơ lại từng mảng tường. Nhiều căn phòng bị phơi ra giữa không trung; cầu thang không còn dẫn đến đâu và những con đường quen thuộc bị chôn vùi dưới gạch vụn.

Mỗi căn nhà từng là một mái ấm. Sau những ô cửa ấy từng có tiếng cười, những bữa cơm và những giấc ngủ bình yên. Khi một công trình sụp xuống, thứ mất đi không chỉ là tài sản; đó còn là nơi con người lưu giữ cả một phần cuộc đời.

Do đoạn phim không còn dữ liệu gốc, bài viết không khẳng định chính xác con phố hoặc thời điểm cảnh quay được ghi lại. Tuy nhiên, mức độ tàn phá trên khắp Dải Gaza đã được Liên Hợp Quốc ghi nhận bằng ảnh vệ tinh.

Những con số không thể chứa hết mất mát

Theo báo cáo của Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo Liên Hợp Quốc, dựa trên phân tích của Trung tâm Vệ tinh Liên Hợp Quốc; tính đến ngày 16/06/2026, khoảng 201.290 công trình tại Dải Gaza đã bị ảnh hưởng, tương đương 82% tổng số công trình trong khu vực.

Trong đó, hơn 134.000 công trình được đánh giá là đã bị phá hủy; hàng chục nghìn công trình khác bị hư hại nghiêm trọng, hư hại một phần hoặc có khả năng đã bị ảnh hưởng. Khoảng 328.000 đơn vị nhà ở cũng được xác định đã chịu thiệt hại.

Nhưng không con số nào có thể kể hết câu chuyện phía sau những đống đổ nát.

Thống kê có thể cho biết bao nhiêu căn nhà đã biến mất; nhưng không thể đo được cảm giác của một người khi trở về và không còn nhận ra nơi mình từng sống. Con số có thể cho biết mức độ thiệt hại; nhưng không thể đếm hết những ký ức, những dự định và những giấc mơ đã bị chiến tranh cắt ngang.

Sau mọi đường biên, người chịu đau đớn vẫn là dân thường

Chiến tranh thường được kể bằng bản đồ, chiến tuyến và những tuyên bố chính trị. Thế nhưng với người dân bình thường, chiến tranh được cảm nhận bằng một cách khác: đó là tiếng nổ trong đêm, một mái nhà không còn nguyên vẹn, một lớp học phải đóng cửa hoặc một gia đình buộc phải rời khỏi nơi đã gắn bó suốt nhiều thế hệ.

Trẻ em không lựa chọn nơi mình được sinh ra. Người già không tạo ra những quyết định quân sự. Những gia đình bình thường cũng không thể kiểm soát các cuộc xung đột lớn hơn cuộc đời của họ.

Dù đứng ở phía nào của đường biên, nỗi đau của dân thường vẫn là nỗi đau. Không một đứa trẻ nào đáng phải lớn lên giữa tiếng bom; không một gia đình nào đáng phải đánh đổi sự sống chỉ vì họ sinh ra tại một vùng đất bất ổn.

Không đứng về phía thù hận

Bài viết và video này được thực hiện với thông điệp phản đối chiến tranh, bảo vệ thường dân và hướng đến hòa bình. Nội dung không nhằm kích động thù hận, cổ súy bạo lực hoặc phân biệt bất kỳ quốc gia, dân tộc, cộng đồng hay tôn giáo nào.

Nhắc lại sự tàn phá không phải để nuôi dưỡng thêm căm phẫn; mà để con người hiểu rằng mọi cuộc chiến đều để lại những vết thương kéo dài qua nhiều thế hệ.

Hòa bình không có nghĩa là lãng quên những gì đã xảy ra. Hòa bình là khi ký ức về mất mát trở thành lý do để con người không tiếp tục tạo ra thêm mất mát.

Xin đừng để thành phố chỉ còn trong ký ức

Hãy nhìn lại mái vòm vàng dưới ánh mặt trời; rồi nhìn những khu phố Gaza đang nằm dưới lớp bụi xám.

Khoảng cách giữa hai khung hình không chỉ là khoảng cách địa lý. Đó là khoảng cách giữa bình yên và chiến tranh; giữa một mái nhà còn sáng đèn và một nơi chỉ còn lại nền móng.

Không ai có thể trả lại nguyên vẹn những gì đã mất. Nhưng thế giới vẫn có thể lựa chọn bảo vệ những gì còn lại: sinh mạng con người, phẩm giá của thường dân và quyền được sống trong hòa bình.

Xin đừng để thêm bất kỳ thành phố nào phải biến thành đống đổ nát. Xin đừng để những mái nhà chỉ còn tồn tại trong ký ức của người sống sót.
THEO: HOSOTHAMHOA.COM